Reorganisatie, ontslag en afspiegeling 

Een heel apart aspect van het beëindigen van een dienstverband is een reorganisatie. Een bedrijf, of bedrijfsonderdeel, draait slecht, geeft onvoldoende rendement en er wordt besloten dat er gereorganiseerd moet gaan worden. 

Binnen dit thema van de Toolkit gaan wij even voorbij aan het overleg dat u daarbij dient te voeren met bonden en OR. Ook de informatie aan en de communicatie met uw medewerkers slaan wij hier over. 

Als die stappen op de juiste manier zijn gezet en de besluitvorming zorgvuldig tot stand is gekomen, dan is - meestal - de conclusie dat er medewerkers moeten vertrekken. Bij de vaststelling wie er plaats moet(en) maken spelen een aantal bijzondere regels. 

Allereerst heeft u te maken met de Wet Melding Collectief Ontslag; indien er binnen een periode van 3 maanden 20 of meer medewerkers binnen één werkgebied van het UWV bij u worden ontslagen, dan dient voorafgaand aan de indiening van ontslagvergunningen een melding aan het UWV en de betrokken vakbonden plaats te vinden. Duidelijke informatie hierover vindt u op de site van het UWV. Op de site staat een model aanmeldingsformulier. 

• U meldt bij UWV en de vakbonden met leden binnen uw bedrijf dat u werknemers collectief gaat ontslaan. 
• U moet de vakbonden raadplegen over de voorgenomen ontslagen. Dit houdt in dat u met elkaar overlegt over de plannen. Als de vakbond niet (op tijd) reageert op uw uitnodiging, dan vervalt deze verplichting.U moet meestal ook de ondernemingsraad (OR) raadplegen. 

Nadat u aan UWV en de vakbonden heeft gemeld dat u werknemers collectief wilt ontslaan, geldt er wél 1 maand wachttijd voordat: 

• u de arbeidsovereenkomst kunt opzeggen; 
• u de beëindigingsovereenkomst kunt sluiten.
Hebben de vakbonden schriftelijk verklaard dat ze zijn geraadpleegd en stemmen zij in met de ontslagen? Dan geldt er geen wachttijd. 

Als uw melding volledig is, kan UWV de ontslagaanvragen direct in behandeling nemen. Hiervoor geldt geen maand wachttijd. Wel moet dan duidelijk zijn dat u de vakbonden en de ondernemingsraad over het collectieve ontslag heeft geraadpleegd. 

Soorten bedrijfseconomische redenen 

Er zijn verschillende bedrijfseconomische redenen om uw werknemer te ontslaan, zoals: 
• de slechte financiële situatie van het bedrijf; 
• structurele werk- of omzetvermindering binnen het bedrijf; 
• bedrijfsorganisatorische redenen; 
• beëindiging van (een deel van) de bedrijfsactiviteiten;
• technologische veranderingen, zoals automatisering; 
• een bedrijfsverhuizing. 

Bij het vaststellen wie er dient af te vloeien moet u rekening houden met het afspiegelingsbeginsel. Ook hierover geeft het UWV u duidelijke aanwijzingen. 

Het afspiegelingsbeginsel houdt in dat u de werknemers per categorie uitwisselbare functies in 5 leeftijdsgroepen verdeelt en dat u binnen elke leeftijdsgroep de werknemers met het kortste dienstverband ontslaat. Het doel van het afspiegelingsbeginsel is dat de leeftijdsopbouw per functiecategorie zoveel mogelijk gelijk blijft. De werknemers verdeelt u in de volgende leeftijdsgroepen: : van 15 tot 25 jaar, van 25 tot 35 jaar, van 35 tot 45 jaar, van 45 tot 55 jaar en van 55 jaar en ouder. 

Vanaf 1 juli 2015 kan de werkgever maximaal 10% van werknemers, die op grond van het afspiegelingsbeginsel voor ontslag in aanmerking komen, behouden. U moet dan aannemelijk maken dat de werknemer bovengemiddeld functioneert of over meer dan gemiddelde potentie beschikt voor de toekomst. In de leeftijdscategorieën 15 tot 25 jaar en 55 jaar en ouder mag u niet meer werknemers ontslaan dan bij volledige toepassing van het afspiegelingsbeginsel. De jongeren hebben namelijk nog geen kans gehad om te laten zien wat zij kunnen en de ouderen hebben een zwakke arbeidsmarktpositie. 

Reorganiseren is een activiteit die u - hopelijk - niet geregeld zult moeten uitvoeren. De kans is daarmee klein, dat u als ondernemer hier routine bij opbouwt. Daarom het dringende advies u hierin bij te laten staan door partijen die deze ervaring wél hebben, bij voorbeeld de WTG. 

In geval van reorganisatie en een ontslagaanvraag aan het UWV vindt er een doorbreking plaats van de opzegverboden op grond van OR lidmaatschap en zwangerschap bij sluiting van een bedrijfsonderdeel. Dit geldt niet voor de zieke werknemer. Deze dient u immers elders (in het bedrijf) te re-integreren. 

Bij sluiting van het hele bedrijf kan ook de zieke werknemer voor ontslag in aanmerking komen. 

NB Bij zwangerschap- en bevallingsverlof vindt geen doorbreking van het opzegverbod plaats.

Print dit artikel E-mail dit artikel

Reorganisatie, ontslag en afspiegeling 

Een heel apart aspect van het beëindigen van een dienstverband is een reorganisatie. Een bedrijf, of bedrijfsonderdeel, draait slecht, geeft onvoldoende rendement en er wordt besloten dat er gereorganiseerd moet gaan worden. 

Binnen dit thema van de Toolkit gaan wij even voorbij aan het overleg dat u daarbij dient te voeren met bonden en OR. Ook de informatie aan en de communicatie met uw medewerkers slaan wij hier over. 

Als die stappen op de juiste manier zijn gezet en de besluitvorming zorgvuldig tot stand is gekomen, dan is - meestal - de conclusie dat er medewerkers moeten vertrekken. Bij de vaststelling wie er plaats moet(en) maken spelen een aantal bijzondere regels. 

Allereerst heeft u te maken met de Wet Melding Collectief Ontslag; indien er binnen een periode van 3 maanden 20 of meer medewerkers binnen één werkgebied van het UWV bij u worden ontslagen, dan dient voorafgaand aan de indiening van ontslagvergunningen een melding aan het UWV en de betrokken vakbonden plaats te vinden. Duidelijke informatie hierover vindt u op de site van het UWV. Op de site staat een model aanmeldingsformulier. 

• U meldt bij UWV en de vakbonden met leden binnen uw bedrijf dat u werknemers collectief gaat ontslaan. 
• U moet de vakbonden raadplegen over de voorgenomen ontslagen. Dit houdt in dat u met elkaar overlegt over de plannen. Als de vakbond niet (op tijd) reageert op uw uitnodiging, dan vervalt deze verplichting.U moet meestal ook de ondernemingsraad (OR) raadplegen. 

Nadat u aan UWV en de vakbonden heeft gemeld dat u werknemers collectief wilt ontslaan, geldt er wél 1 maand wachttijd voordat: 

• u de arbeidsovereenkomst kunt opzeggen; 
• u de beëindigingsovereenkomst kunt sluiten.
Hebben de vakbonden schriftelijk verklaard dat ze zijn geraadpleegd en stemmen zij in met de ontslagen? Dan geldt er geen wachttijd. 

Als uw melding volledig is, kan UWV de ontslagaanvragen direct in behandeling nemen. Hiervoor geldt geen maand wachttijd. Wel moet dan duidelijk zijn dat u de vakbonden en de ondernemingsraad over het collectieve ontslag heeft geraadpleegd. 

Soorten bedrijfseconomische redenen 

Er zijn verschillende bedrijfseconomische redenen om uw werknemer te ontslaan, zoals: 
• de slechte financiële situatie van het bedrijf; 
• structurele werk- of omzetvermindering binnen het bedrijf; 
• bedrijfsorganisatorische redenen; 
• beëindiging van (een deel van) de bedrijfsactiviteiten;
• technologische veranderingen, zoals automatisering; 
• een bedrijfsverhuizing. 

Bij het vaststellen wie er dient af te vloeien moet u rekening houden met het afspiegelingsbeginsel. Ook hierover geeft het UWV u duidelijke aanwijzingen. 

Het afspiegelingsbeginsel houdt in dat u de werknemers per categorie uitwisselbare functies in 5 leeftijdsgroepen verdeelt en dat u binnen elke leeftijdsgroep de werknemers met het kortste dienstverband ontslaat. Het doel van het afspiegelingsbeginsel is dat de leeftijdsopbouw per functiecategorie zoveel mogelijk gelijk blijft. De werknemers verdeelt u in de volgende leeftijdsgroepen: : van 15 tot 25 jaar, van 25 tot 35 jaar, van 35 tot 45 jaar, van 45 tot 55 jaar en van 55 jaar en ouder. 

Vanaf 1 juli 2015 kan de werkgever maximaal 10% van werknemers, die op grond van het afspiegelingsbeginsel voor ontslag in aanmerking komen, behouden. U moet dan aannemelijk maken dat de werknemer bovengemiddeld functioneert of over meer dan gemiddelde potentie beschikt voor de toekomst. In de leeftijdscategorieën 15 tot 25 jaar en 55 jaar en ouder mag u niet meer werknemers ontslaan dan bij volledige toepassing van het afspiegelingsbeginsel. De jongeren hebben namelijk nog geen kans gehad om te laten zien wat zij kunnen en de ouderen hebben een zwakke arbeidsmarktpositie. 

Reorganiseren is een activiteit die u - hopelijk - niet geregeld zult moeten uitvoeren. De kans is daarmee klein, dat u als ondernemer hier routine bij opbouwt. Daarom het dringende advies u hierin bij te laten staan door partijen die deze ervaring wél hebben, bij voorbeeld de WTG. 

In geval van reorganisatie en een ontslagaanvraag aan het UWV vindt er een doorbreking plaats van de opzegverboden op grond van OR lidmaatschap en zwangerschap bij sluiting van een bedrijfsonderdeel. Dit geldt niet voor de zieke werknemer. Deze dient u immers elders (in het bedrijf) te re-integreren. 

Bij sluiting van het hele bedrijf kan ook de zieke werknemer voor ontslag in aanmerking komen. 

NB Bij zwangerschap- en bevallingsverlof vindt geen doorbreking van het opzegverbod plaats.